Tarih bilimi, insanın geçmişten günümüze bıraktığı izleri inceler ve yorumlar....
Tarih263 views·Updated Jun 23, 2026·4 pagesTarih Kavramlarına Giriş
İremmm@iremzorlu
1 / 4
1
of 4
Tarihin Temel Kavramları ve Kaynakları
Tarih, insanın geçmişteki faaliyetlerini inceleyen bilim dalıdır. Tarih biliminin konusu sadece insan ve insanın faaliyetleridir. Doğa olayları tarihin konusu içine girmez.
Tarihi olaylar tekrarlanamaz özelliktedir ve bilimsel deney-gözlem yöntemleriyle incelenmez. Bu olaylar, günümüz değer yargılarıyla değil, olayın geçtiği zamanın şartlarına göre değerlendirilmelidir. Tarihte olay ve olgu kavramları farklıdır: Olay, TBMM'nin açılması gibi anlık değişimlerdir. Olgu ise, aynı türden olayların bir kavramda toplanmasıdır (askeri, siyasi olgular gibi).
Tarihi kaynaklar dört ana başlıkta toplanır: Sözlü kaynaklar (destanlar, efsaneler), yazılı kaynaklar (kitabeler, fermanlar), sesli ve görüntülü kaynaklar (fotoğraflar, filmler) ve gerçek eşya ve nesneler (arkeolojik buluntular). Kaynaklar ayrıca birinci el (olayın geçtiği döneme ait) ve ikinci el (sonradan derlenmiş) olarak da sınıflandırılır.
Not: Destanlar, tarihin yazılı değil sözlü kaynaklarıdır. Bu nedenle destanlardaki bilgiler değerlendirilirken dikkatli olmalısın!
2
of 4
Tarihin Yöntemleri ve Yardımcı Bilimler
Tarih biliminde araştırma yapılırken beş temel yöntem uygulanır. Önce tarama yapılır, yani tarihe kaynak olabilecek tüm veriler bulunur. Ardından tasnif aşamasında bu bilgiler zamanına, mekanına ve konusuna göre sınıflandırılır. Tahlil aşamasında bilgilerin yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Tenkit aşamasında bilgilerin güvenilirliği değerlendirilir. Son olarak terkip aşamasında, toplanan veriler bir metin haline getirilir.
Tarih bilimi tek başına çalışmaz, birçok bilim dalından yardım alır. Arkeoloji kazılarla tarihe ışık tutar. Coğrafya olayların yaşandığı mekanı anlamamıza yardımcı olur. Kronoloji zaman bilgisini düzenler. Ayrıca paleografya (yazı bilimi), filoloji (dil bilimi), nümizmatik (para bilimi) gibi pek çok alan tarihe destek sağlar.
Tarihi olayları değerlendirirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, olayları kendi döneminin şartlarına göre ele almaktır. Günümüz koşullarıyla geçmişteki olayları değerlendirmek bizi yanlış sonuçlara götürebilir.
Uyarı: Tarih çalışırken "bugünün gözlüğüyle geçmişe bakmak" en büyük hatadır. Her olay kendi zamanının şartları içinde anlamlıdır!
3
of 4
Takvim Sistemleri I
İnsanlar tarih boyunca zamanı ölçmek için çeşitli takvim sistemleri geliştirmişlerdir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi, yılları hayvan adlarıyla göstermesiyle dikkat çeker. Bir yılı 365 gün 5 saat olarak kabul eden bu sistem, 12 yılda bir devrede tamamlanır ve aylar sayılarla belirtilir. Bu takvim sadece Türkler değil, Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
Hicri Takvim, ay hareketlerine dayalı (kameri) bir takvim olup bir yılı 354 gün kabul eder. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç alan bu takvim, Hz. Ömer döneminde oluşturulmuştur. Türkiye'de 1926'ya kadar resmi olarak kullanılmış, günümüzde sadece dini gün ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından hazırlatılmış, başlangıç yılı olarak 1079 kabul edilmiştir. Bir yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayan bu takvim, Babür Devleti tarafından da kullanılmıştır. Rumi Takvim ise Osmanlı Devleti'nde 1889'dan itibaren özellikle mali işlerde (vergi, maaş ödemeleri) kullanılmak üzere oluşturulmuş güneş yılı esaslı bir takvimdir.
Bilgi: Hicri takvim günümüzde hala Ramazan, Kurban bayramı gibi dini günlerin belirlenmesinde kullanılıyor. Bu yüzden bu günler her yıl miladi takvimde yaklaşık 11 gün öne gelir!
4
of 4
Takvim Sistemleri II ve Yüzyıl Hesaplamaları
Miladi Takvim (Gregoryen Takvim), bugün dünyada yaygın olarak kullanılan takvim sistemidir. Bir yılı 365 gün 6 saat kabul eden bu takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu olarak belirlenmiştir. İlk şekli Mısırlılara ait olan güneş takviminin, Romalılar ve Papa XIII. Gregorios tarafından geliştirilmiş halidir. Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Hicri ve Miladi takvim arasında önemli farklar vardır. Hicri takvim ay yılına göre düzenlenmiş olup 354 günlük bir yıl hesabı yaparken, Miladi takvim güneş yılına göre düzenlenen 365 günlük bir sisteme dayanır. Hicri takvimin başlangıcı Hz. Muhammed'in hicreti iken, Miladi takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumudur.
Yüzyıl hesaplamaları tarih çalışmalarında önemli bir konudur. Dört rakamlı bir tarihin ilk iki rakamına 1 eklenerek kaçıncı yüzyıl olduğu bulunur. Örneğin 2020 yılı, 21. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir. Üç rakamlı bir tarihin ilk rakamına 1 eklenerek yüzyıl bulunur; 622 yılı, 7. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir.
İpucu: Yüzyıl hesaplaması yaparken tarihin son iki rakamı sıfır (00) ise, ilk rakam(lar) doğrudan yüzyılı gösterir. Örneğin 1900=19. yüzyıl, 2000=20. yüzyıl. Diğer durumlarda ilk rakam(lar)a 1 eklemeyi unutma!
We thought you’d never ask...
Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.
You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.
That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.
Similar Content
Most popular content: Historical Timeline
6TarihTarih ve zaman
Tarih ilk ünite 9. Sınıf
91,2567
TarihTARİH VE ZAMAN
tyt tarih 1.konusudur.
91343
TarihTarih ve Zaman (tyt)
Tyt tarih ve zaman konusu özet
91371
TarihTarihin Doğası
Tarih
91,4175
TarihTarihh9.sınıf 1.unite
Yine supppsuperr kisa kisa tarihe notlariii umarimm isinize yararr
9994
Tarih9. Sınıf Tarih Takvimler
9. Sınıf Tarih Takvimler
916017
Most popular content in Tarih
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18667
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22149
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59863
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,71778
TarihTyt Ayt Kpss Tarih
Tyt Ay+ Kpss Tarih
1050414
Tarih11. Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Notları
11. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti'nde Dağılma Dönemi'ne ait konu anlatımı
113,28569
Tarih9. sinif tarih 2025 Mufredat ders notlari 2. donem 2. yazili konular dahildir sayfa 29-41 arasi
arkadaslar sayfa 29-41 arasi 2. donem 2. yaziliyi yer almaktadir 💗
972722
TarihUluslararası ilişkilerde denge stratejisi 11. Sınıf tarih
Tarih
112,50065
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,35845
Most popular content
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18667
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,283186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,146134
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22149
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59863
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77355
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,299188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Students love us — and so will you.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.
Stefan SiOS user
This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.
Samantha KlichAndroid user
Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.
AnnaiOS user
Tarih263 views·Updated Jun 23, 2026·4 pagesTarih Kavramlarına Giriş
İremmm@iremzorlu
Tarih bilimi, insanın geçmişten günümüze bıraktığı izleri inceler ve yorumlar. Bu ders notları, tarihin tanımından takvim sistemlerine kadar temel kavramları ve yöntemleri ele almaktadır. Tarih çalışmalarında kullanılan kaynaklar, yöntemler ve bakış açılarını anlayarak tarihsel olayları daha doğru değerlendirebileceksiniz.
1
of 4
Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Tarihin Temel Kavramları ve Kaynakları
Tarih, insanın geçmişteki faaliyetlerini inceleyen bilim dalıdır. Tarih biliminin konusu sadece insan ve insanın faaliyetleridir. Doğa olayları tarihin konusu içine girmez.
Tarihi olaylar tekrarlanamaz özelliktedir ve bilimsel deney-gözlem yöntemleriyle incelenmez. Bu olaylar, günümüz değer yargılarıyla değil, olayın geçtiği zamanın şartlarına göre değerlendirilmelidir. Tarihte olay ve olgu kavramları farklıdır: Olay, TBMM'nin açılması gibi anlık değişimlerdir. Olgu ise, aynı türden olayların bir kavramda toplanmasıdır (askeri, siyasi olgular gibi).
Tarihi kaynaklar dört ana başlıkta toplanır: Sözlü kaynaklar (destanlar, efsaneler), yazılı kaynaklar (kitabeler, fermanlar), sesli ve görüntülü kaynaklar (fotoğraflar, filmler) ve gerçek eşya ve nesneler (arkeolojik buluntular). Kaynaklar ayrıca birinci el (olayın geçtiği döneme ait) ve ikinci el (sonradan derlenmiş) olarak da sınıflandırılır.
Not: Destanlar, tarihin yazılı değil sözlü kaynaklarıdır. Bu nedenle destanlardaki bilgiler değerlendirilirken dikkatli olmalısın!
2
of 4Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Tarihin Yöntemleri ve Yardımcı Bilimler
Tarih biliminde araştırma yapılırken beş temel yöntem uygulanır. Önce tarama yapılır, yani tarihe kaynak olabilecek tüm veriler bulunur. Ardından tasnif aşamasında bu bilgiler zamanına, mekanına ve konusuna göre sınıflandırılır. Tahlil aşamasında bilgilerin yeterli olup olmadığı kontrol edilir. Tenkit aşamasında bilgilerin güvenilirliği değerlendirilir. Son olarak terkip aşamasında, toplanan veriler bir metin haline getirilir.
Tarih bilimi tek başına çalışmaz, birçok bilim dalından yardım alır. Arkeoloji kazılarla tarihe ışık tutar. Coğrafya olayların yaşandığı mekanı anlamamıza yardımcı olur. Kronoloji zaman bilgisini düzenler. Ayrıca paleografya (yazı bilimi), filoloji (dil bilimi), nümizmatik (para bilimi) gibi pek çok alan tarihe destek sağlar.
Tarihi olayları değerlendirirken dikkat etmemiz gereken en önemli nokta, olayları kendi döneminin şartlarına göre ele almaktır. Günümüz koşullarıyla geçmişteki olayları değerlendirmek bizi yanlış sonuçlara götürebilir.
Uyarı: Tarih çalışırken "bugünün gözlüğüyle geçmişe bakmak" en büyük hatadır. Her olay kendi zamanının şartları içinde anlamlıdır!
3
of 4Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Takvim Sistemleri I
İnsanlar tarih boyunca zamanı ölçmek için çeşitli takvim sistemleri geliştirmişlerdir. 12 Hayvanlı Türk Takvimi, yılları hayvan adlarıyla göstermesiyle dikkat çeker. Bir yılı 365 gün 5 saat olarak kabul eden bu sistem, 12 yılda bir devrede tamamlanır ve aylar sayılarla belirtilir. Bu takvim sadece Türkler değil, Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
Hicri Takvim, ay hareketlerine dayalı (kameri) bir takvim olup bir yılı 354 gün kabul eder. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç alan bu takvim, Hz. Ömer döneminde oluşturulmuştur. Türkiye'de 1926'ya kadar resmi olarak kullanılmış, günümüzde sadece dini gün ve ayların belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah tarafından hazırlatılmış, başlangıç yılı olarak 1079 kabul edilmiştir. Bir yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayan bu takvim, Babür Devleti tarafından da kullanılmıştır. Rumi Takvim ise Osmanlı Devleti'nde 1889'dan itibaren özellikle mali işlerde (vergi, maaş ödemeleri) kullanılmak üzere oluşturulmuş güneş yılı esaslı bir takvimdir.
Bilgi: Hicri takvim günümüzde hala Ramazan, Kurban bayramı gibi dini günlerin belirlenmesinde kullanılıyor. Bu yüzden bu günler her yıl miladi takvimde yaklaşık 11 gün öne gelir!
4
of 4Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Takvim Sistemleri II ve Yüzyıl Hesaplamaları
Miladi Takvim (Gregoryen Takvim), bugün dünyada yaygın olarak kullanılan takvim sistemidir. Bir yılı 365 gün 6 saat kabul eden bu takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu olarak belirlenmiştir. İlk şekli Mısırlılara ait olan güneş takviminin, Romalılar ve Papa XIII. Gregorios tarafından geliştirilmiş halidir. Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.
Hicri ve Miladi takvim arasında önemli farklar vardır. Hicri takvim ay yılına göre düzenlenmiş olup 354 günlük bir yıl hesabı yaparken, Miladi takvim güneş yılına göre düzenlenen 365 günlük bir sisteme dayanır. Hicri takvimin başlangıcı Hz. Muhammed'in hicreti iken, Miladi takvimin başlangıcı Hz. İsa'nın doğumudur.
Yüzyıl hesaplamaları tarih çalışmalarında önemli bir konudur. Dört rakamlı bir tarihin ilk iki rakamına 1 eklenerek kaçıncı yüzyıl olduğu bulunur. Örneğin 2020 yılı, 21. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir. Üç rakamlı bir tarihin ilk rakamına 1 eklenerek yüzyıl bulunur; 622 yılı, 7. yüzyılın 1. yarısının 1. çeyreğindedir.
İpucu: Yüzyıl hesaplaması yaparken tarihin son iki rakamı sıfır (00) ise, ilk rakam(lar) doğrudan yüzyılı gösterir. Örneğin 1900=19. yüzyıl, 2000=20. yüzyıl. Diğer durumlarda ilk rakam(lar)a 1 eklemeyi unutma!
We thought you’d never ask...
Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.
You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.
That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.
Similar Content
Most popular content: Historical Timeline
6TarihTarih ve zaman
Tarih ilk ünite 9. Sınıf
91,2567
TarihTARİH VE ZAMAN
tyt tarih 1.konusudur.
91343
TarihTarih ve Zaman (tyt)
Tyt tarih ve zaman konusu özet
91371
TarihTarihin Doğası
Tarih
91,4175
TarihTarihh9.sınıf 1.unite
Yine supppsuperr kisa kisa tarihe notlariii umarimm isinize yararr
9994
Tarih9. Sınıf Tarih Takvimler
9. Sınıf Tarih Takvimler
916017
Most popular content in Tarih
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18667
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22149
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59863
TarihTarih 4. Ünite
Bu PDF 11. Sınıf Tarih dersi 4. ünite notlarını içermektedir.
113,71778
TarihTyt Ayt Kpss Tarih
Tyt Ay+ Kpss Tarih
1050414
Tarih11. Sınıf Tarih 2.Dönem 2.Yazılı Notları
11. Sınıf Tarih Osmanlı Devleti'nde Dağılma Dönemi'ne ait konu anlatımı
113,28569
Tarih9. sinif tarih 2025 Mufredat ders notlari 2. donem 2. yazili konular dahildir sayfa 29-41 arasi
arkadaslar sayfa 29-41 arasi 2. donem 2. yaziliyi yer almaktadir 💗
972722
TarihUluslararası ilişkilerde denge stratejisi 11. Sınıf tarih
Tarih
112,50065
Tarih9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025
kolay gelsin efenimmm iyi Calismalarr💕
92,35845
Most popular content
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18667
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,283186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,146134
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22149
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59863
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77355
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,299188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Students love us — and so will you.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.
Stefan SiOS user
This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.
Samantha KlichAndroid user
Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.
AnnaiOS user