Fizik1,070 views·Updated Jun 30, 2026·4 pages

Sabit İvmeli Hareket: Örnekler ve Açıklamalar

Belinay Batır@belinaybatr

Add to Google sources

Sabit ivmeli hareket, bir cismin hızının zamanla düzenli bir şekilde...

1 / 4

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Hareket analizi için önce temel büyüklükleri anlamalıyız. Konum, bir cismin seçilen referans noktasına göre bulunduğu yeri gösteren vektörel büyüklüktür ve $\vec{r}$ ile gösterilir. Yer değiştirme ise ilk konumdan son konuma çizilen vektördür ve $\Delta x = x_{son} - x_{ilk}$ formülüyle hesaplanır.

Sürat ve hız birbirinden farklı kavramlardır. Sürat, alınan yolun zamana oranıdır ( $v = \frac{x}{t}$ ), skaler bir büyüklüktür ve her zaman pozitiftir. Hız ise yer değiştirmenin zamana oranıdır ( $v = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ ), vektöreldir ve yön bilgisi içerir.

İvme, bir cismin birim zamanda hızındaki değişimdir ve $\vec{a} = \frac{\Delta \vec{v}}{\Delta t} = \frac{\vec{v}_{son} - \vec{v}_{ilk}}{t_{son} - t_{ilk}}$ formülüyle hesaplanır. Aynı doğrultuda hareket eden bir cisim hızlanıyor veya yavaşlıyorsa ivmeli hareket yapıyor demektir.

Önemli Not: Alınan yol hesaplanırken yön önemli değildir. İster ileri ister geri olsun, mesafeler her zaman "toplanır". Yer değiştirmede ise yön önemlidir ve çıkarma işlemi yapılır.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Konum-zaman grafiğinin eğimi bize hızı verir. Grafikte yukarı yönelen eğimler pozitif (+) yönde, aşağı yönelen eğimler negatif (-) yönde hareketi gösterir. Eğer konum sabitse, bu cismin durduğu anlamına gelir.

Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir. Bu grafikte pozitif eğim hızlanmayı, negatif eğim yavaşlamayı gösterir. Grafiğin altında kalan alan ise cismin yer değiştirmesini verir.

İvme-zaman grafiğindeki alan hız değişimini verir. İvme grafiğine bakarak cismin yönü hakkında yorum yapamayız (ilk hızı sıfır olan cisimler hariç). Unutmayın ki hızlanan cisimlerin ivmesi ile hızı aynı işaretli iken, yavaşlayan cisimlerde hız ile ivme zıt işaretlidir.

Dikkat: Grafiklerde eğim ve alan kavramları çok önemlidir. Eğim her zaman değişim oranını, alan ise toplam miktarı verir.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Düzgün Doğrusal Hareket

Bir cismin bir doğru boyunca sabit hızla ilerlemesine düzgün doğrusal hareket denir. Bu harekette ivme sıfırdır ve hız hiç değişmez. Hareket eden bir cisim eşit zaman aralıklarında eşit mesafeler alır.

Düzgün doğrusal harekette konum-zaman grafiği bir doğrudur ve bu doğrunun eğimi hız büyüklüğünü verir: $v = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ . Doğru ne kadar dikse, hız o kadar büyüktür.

Hız-zaman grafiği ise x-eksenine paralel bir doğrudur. Bu grafiğin altında kalan alan cismin yer değiştirmesini verir: $\Delta x = v \cdot t$ . Yer değiştirmeyi kolayca hesaplamak için dikdörtgenin alanını bulabiliriz.

İpucu: Düzgün doğrusal hareket, tüm ivmeli hareketlerin en basit halidir. Eğer bir sorudaki cisim sabit hızla hareket ediyorsa, hesaplamalarınız için $x = v \cdot t$ formülünü kullanabilirsiniz.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

Düzgün hızlanan hareket, bir cismin sabit ivmeyle hızlandığı harekettir. Bu durumda, cisim eşit zaman aralıklarında artan mesafeler kateder. Konum formülü $x = v_0t + \frac{1}{2}at^2$ ile hesaplanır. Kısa yol olarak ortalama hızdan da yararlanabiliriz: $v_{ort} = \frac{v_{ilk} + v_{son}}{2}$ ve $x = v_{ort} \cdot t$ .

Düzgün yavaşlayan hareket ise cismin sabit bir ivmeyle hızının azaldığı harekettir. Bu durumda konum formülü $x = v_0t - \frac{1}{2}at^2$ olur. Yavaşlayan harekette önemli olan hız ve ivmenin zıt yönlü olmasıdır.

Hareket denklemleri arasında hızı, ivmeyi ve konumu ilişkilendiren formüller vardır: $v_{son} = v_0 + at$ (hızlanan hareket için) ve $v_{son} = v_0 - at$ (yavaşlayan hareket için). Ayrıca $v_{son}^2 = v_0^2 + 2ax$ (hızlanan) ve $v_{son}^2 = v_0^2 - 2ax$ (yavaşlayan) formülleri de kullanılabilir.

Unutmayın: Kısa yol formülü ( $v_{ort} = \frac{v_{ilk} + v_{son}}{2}$ ) sadece konum-zaman hesaplamalarında ve sabit ivmeli hareketlerde geçerlidir. Değişken ivmeli hareketlerde kullanılamaz!

We thought you’d never ask...

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik1,070 views·Updated Jun 30, 2026·4 pages

Sabit İvmeli Hareket: Örnekler ve Açıklamalar

Belinay Batır@belinaybatr

Add to Google sources

Sabit ivmeli hareket, bir cismin hızının zamanla düzenli bir şekilde değiştiği durumları inceleyen önemli bir fizik konusudur. Hareketin temel büyüklükleri olan konum, hız ve ivme arasındaki ilişkiler, hareket analizinin temelidir. Bu notlar, hareketin tanımları, grafikleri ve formülleri hakkında kapsamlı bilgi...

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Önemli Not: Alınan yol hesaplanırken yön önemli değildir. İster ileri ister geri olsun, mesafeler her zaman "toplanır". Yer değiştirmede ise yön önemlidir ve çıkarma işlemi yapılır.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir. Bu grafikte pozitif eğim hızlanmayı, negatif eğim yavaşlamayı gösterir. Grafiğin altında kalan alan ise cismin yer değiştirmesini verir.

Dikkat: Grafiklerde eğim ve alan kavramları çok önemlidir. Eğim her zaman değişim oranını, alan ise toplam miktarı verir.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Düzgün Doğrusal Hareket

Düzgün doğrusal harekette konum-zaman grafiği bir doğrudur ve bu doğrunun eğimi hız büyüklüğünü verir: $v = \frac{\Delta x}{\Delta t}$ . Doğru ne kadar dikse, hız o kadar büyüktür.

İpucu: Düzgün doğrusal hareket, tüm ivmeli hareketlerin en basit halidir. Eğer bir sorudaki cisim sabit hızla hareket ediyorsa, hesaplamalarınız için $x = v \cdot t$ formülünü kullanabilirsiniz.

of 4

$# Sabit ivmeli Horevet Konum$ rightarrow$ Bir Gsmin seçilen bir referans ortalama sürat (m/s) = $\frac{Alinon Yai (m)}{Gecen sore(s)}$ nokt$

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

Unutmayın: Kısa yol formülü ( $v_{ort} = \frac{v_{ilk} + v_{son}}{2}$ ) sadece konum-zaman hesaplamalarında ve sabit ivmeli hareketlerde geçerlidir. Değişken ivmeli hareketlerde kullanılamaz!

We thought you’d never ask...

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

Stefan SiOS user

Samantha KlichAndroid user

AnnaiOS user

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Düzgün Doğrusal Hareket

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Where can I download the Knowunity app?

Is Knowunity really free of charge?

Similar Content

Analyse du Mouvement

Ruch Jednostajnie Zmienny

Kinematyka

Ruch Jednostajnie Zmienny

Bewegung und Beschleunigung

Movimiento uniforme (gráfica)

Most popular content: Non-uniform Motion

bir boyutta sabit ivmeli hareket

Bir boyutta sabit ivmeli hareket

Most popular content in Fizik

Dalgalar

TYT Fizik

Fizik 9.sınıf

Basınç ve kaldırma kuvveti

TYT Fizik

Elektrik devreleri ve lambalar

11. sınıf fizik

Isı ve Sıcaklık

Isı ve sıcaklık

Most popular content

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

8.sınıf matematik

Tyt biyoloji

9.sınıf tarih ders notları

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

TYT AYT TARİH

İnkılap tarihi

7. Sınıf Fen Bilimleri

11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları

Students love us — and so will you.

Sign up to see the content. It's free!

Hareket Kavramları ve Temel Büyüklükler

Sign up to see the content. It's free!

Hareket Grafikleri ve Yorumlanması

Sign up to see the content. It's free!

Düzgün Doğrusal Hareket

Sign up to see the content. It's free!

Düzgün Hızlanan ve Düzgün Yavaşlayan Hareket

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Where can I download the Knowunity app?

Is Knowunity really free of charge?

Similar Content

Analyse du Mouvement

Ruch Jednostajnie Zmienny

Kinematyka

Ruch Jednostajnie Zmienny

Bewegung und Beschleunigung

Movimiento uniforme (gráfica)

Most popular content: Non-uniform Motion

bir boyutta sabit ivmeli hareket

Bir boyutta sabit ivmeli hareket

Most popular content in Fizik

Dalgalar

TYT Fizik

Fizik 9.sınıf

Basınç ve kaldırma kuvveti

TYT Fizik

Elektrik devreleri ve lambalar

11. sınıf fizik

Isı ve Sıcaklık

Isı ve sıcaklık

Most popular content

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

8.sınıf matematik

Tyt biyoloji

9.sınıf tarih ders notları

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

TYT AYT TARİH

İnkılap tarihi

7. Sınıf Fen Bilimleri