Sabit ivmeli hareket konusu, fizik dersinin önemli temel konularından biridir....
Fizik1,129 views·Updated Jun 22, 2026·5 pagesBir Boyutta Sabit İvmeli Hareket: Konu Anlatımı ve Örnekler
E
Elif İDİKURT@elifidikurt
1 / 5
1
of 5
Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket Temel Kavramlar
Fiziksel hareketleri tanımlamak için öncelikle bazı temel kavramları anlamalıyız. Referans noktası, hareketi tanımlamak için hareketsiz kabul ettiğimiz başlangıç noktasıdır. Konum, hareketlinin başlangıç noktasına göre yerini gösterirken, yerdeğiştirme ilk ve son konum arasındaki en kısa uzaklıktır.
Hız, cismin birim zamandaki yerdeğiştirmesidir ve yerdeğiştirme/zaman formülüyle hesaplanır. Sürat ise birim zamanda alınan yoldur (yol/zaman). Aradaki fark, hızın yönü olan bir vektör olması, süratin ise sadece büyüklük ifade etmesidir.
Düzgün Doğrusal Hareket (sabit hızlı hareket), eşit sürelerde eşit yolların alındığı harekettir. Bu harekette konum-zaman grafiğinin eğimi hızı verir ve bu grafik doğrusal bir çizgi şeklindedir. Hız-zaman grafiğinde ise sabit bir çizgi görürüz ve bu grafiğin altında kalan alan yerdeğiştirmeyi verir.
Dikkat! Grafikler hareketi anlamak için çok önemlidir. Konum-zaman grafiğinin eğimi hızı, hız-zaman grafiğinin eğimi ise ivmeyi verir. Bu ilişkiyi aklınızda tutun!
Düzgün Hızlanan Doğrusal Hareket ve Düzgün Yavaşlayan Doğrusal Hareket ise sabit ivmeli hareketlerdir. Bu hareketlerde hız sürekli artıyor veya azalıyor olsa da, ivme (hızın değişim oranı) sabittir. Sabit ivmeli hareketlerde konum formülü şeklindedir.
2
of 5
Hareket Grafikleri ve Özellikleri
Grafikler, hareketleri anlamak ve analiz etmek için harika araçlardır. Konum-zaman grafikleri bize cismin konumunun zamanla nasıl değiştiğini gösterir. Bu grafikte doğrusal bir çizgi görüyorsak, cisim sabit hızla hareket ediyordur. Eğri şeklinde bir grafik ise hızın değiştiğini gösterir.
Hız-zaman grafiklerinde cismin yönünü anlamak için grafiğin altında kalan alana bakılır. Grafik t eksenine paralel olduğunda sabit hızlı hareket vardır. Grafiğin eğimi ivmeyi verir - grafik yukarı doğru eğimliyse cisim hızlanıyor, aşağı doğru eğimliyse yavaşlıyor demektir.
İvme-zaman grafikleri bize hızdaki değişimin zamanla ilişkisini gösterir. Pozitif ivme (t ekseninin üzerinde) cismin + yönde hızlandığını veya - yönde yavaşladığını gösterirken, negatif ivme (t ekseninin altında) cismin - yönde hızlandığını veya + yönde yavaşladığını gösterir.
Püf Noktası: Bir grafiğin altında kalan alan her zaman bir sonraki fiziksel büyüklüğü verir. İvme-zaman grafiğinin altındaki alan hız değişimini, hız-zaman grafiğinin altındaki alan ise yerdeğiştirmeyi verir!
Grafikleri dönüştürmek (örneğin konum-zaman grafiğinden hız-zaman grafiğini çizmek) bu konuda yetkinlik kazanmanız için çok önemlidir ve sınavlarda sıkça karşınıza çıkar.
3
of 5
Hareketli Cisimlerin Karşılaştırılması
Aynı yolda hareket eden farklı cisimlerin hareketlerini karşılaştırmak, fizik problemlerinde sıkça karşımıza çıkar. Cisimlerin birbirine göre konumlarını, hızlarını ve ivmelerini analiz etmek çözümün anahtarıdır.
Yan yana duran hareketlilerin ne zaman ve nerede birbirinden uzaklaşacağını belirlemek için hız-zaman grafiklerini incelemek gerekir. Grafikler arasındaki alan farkı, cisimlerin konumları arasındaki farkı verir. Cisimler aynı yöne hareket ediyorsa, hızı büyük olan öndeki cismi yakalar.
Ortalama hız, toplam yerdeğiştirmenin toplam zamana oranıdır. İki cismin ortalama hızlarını karşılaştırırken, yerdeğiştirmelerini ve hareket sürelerini dikkate almak gerekir. Bir cismin farklı zaman aralıklarında aldığı yolları karşılaştırırken, o aralıklardaki hızlarına ve sürelere bakılır.
Hatırlatma: Cisimler aynı anda aynı konumdaysa ve aynı yöne hareket ediyorsa, ivmesi büyük olan cisim diğerini geçer. Farklı yönlere hareket ediyorlarsa, her zaman birbirlerinden uzaklaşırlar.
Grafiklerden hesaplama yaparken, alan hesabı yapmayı unutmayın! Örneğin, bir cismin belirli bir sürede yerdeğiştirmesi, hız-zaman grafiğinin altında kalan alandır. Bu alan üçgen, dikdörtgen veya her ikisinin toplamı şeklinde olabilir.
4
of 5
Sabit İvmeli Hareket Problemleri
Sabit ivmeli hareket problemleri genellikle araçların hızlanma, yavaşlama ve duruş süreçleriyle ilgilidir. Bu problemleri çözerken temel hareket formüllerini kullanırız: , ve .
Bir aracın durma süresini hesaplamak için, son hızı sıfır alıp formülünü kullanabilirsiniz. Örneğin, 30 m/s hızla giden ve 3 m/s² ivmeyle yavaşlayan bir aracın durma süresi saniyedir. Durana kadar alınan yolu hesaplamak içinse formülünü kullanırız.
İki aracın karşılaşma problemlerinde, araçların birbirine göre konumlarını ve hareketlerini analiz etmelisiniz. Örneğin, bir araç duruştan ivmeyle hızlanırken, diğeri sabit hızla gidiyorsa, ikisinin karşılaşacağı noktayı ve zamanı bulmak için hareket denklemlerini çözmeniz gerekir.
Önemli İpucu: İvmeyle alınan yol, ivme ile doğru orantılıdır. Aynı süre içinde, ivmesi 2 kat büyük olan cisim 2 kat fazla yol alır!
Çarpışmayı önleme problemlerinde, araçların durma mesafelerini hesaplama kritiktir. Bir aracın durma mesafesi formülü ile hesaplanır. Örneğin, 50 m/s hızla giden bir aracın 3 m/s² yavaşlama ivmesiyle durma mesafesi metre olur.
5
of 5
Karma Hareket Problemleri
Günlük hayatta karşılaştığımız hareketler genellikle tek bir hareket tipinden oluşmaz. Karma hareket problemleri, bir cismin hareketi sırasında farklı hareket tiplerini içerir - örneğin önce sabit ivmeli hızlanma, sonra sabit hızla devam etme gibi.
Bu tür problemlerde, hareketi bölümlere ayırıp her bölümü ayrı ayrı analiz etmek gerekir. Toplam süre, toplam yol veya son hız gibi değerleri bulmak için tüm bölümlerdeki değerleri birleştiririz.
Örneğin, duruştan harekete başlayan bir otomobil 300 m'lik yolu sabit ivmeyle hızlanarak, kalan 600 m'yi sabit hızla alıyorsa, önce hızlanma bölümünün süresini ve final hızını, sonra sabit hızlı bölümün süresini hesaplayıp toplarız.
Problem Çözme Stratejisi: Karma hareket problemlerinde, her hareket tipi için doğru formülleri seçmek ve bölümler arasındaki geçişlerde hız, konum gibi değerlerin sürekliliğini sağlamak çok önemlidir!
İki aracın karşılaşması veya çarpışması gereken noktalardaki problemlerde, her iki aracın da konum denklemlerini yazıp eşitlemeniz gerekir. Örneğin, biri yavaşlarken diğeri hızlanan iki aracın karşılaşma noktasını bulmak için, her birinin konum formülünü yazıp eşitleyerek karşılaşma zamanını ve sonra da konumunu hesaplayabilirsiniz.
We thought you’d never ask...
Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.
You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.
That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.
Similar Content
Most popular content: Non-uniform Motion
2Most popular content in Fizik
9FizikDalgalar
Fizik Notları
99,609142
FizikTYT Fizik
18 sayfada fizik
1218,168728
FizikFizik 9.sınıf
Çok iyi bir kitap
91,93640
FizikBasınç ve kaldırma kuvveti
Basınç ve kaldırma kuvveti ders notu
91,06118
FizikTYT Fizik
Tyt fizik
107,078208
FizikElektrik devreleri ve lambalar
Elektrik devreleri konusunu anlatır
101,21414
Fizik11. sınıf fizik
fizik
111,54430
FizikIsı ve Sıcaklık
9.sınıf fizik ısı ve sıcaklık
96589
FizikIsı ve sıcaklık
Isı ve sıcaklık ders notları
969617
Most popular content
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18367
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,283186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,146134
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22049
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59863
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77155
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,299188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Students love us — and so will you.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.
Stefan SiOS user
This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.
Samantha KlichAndroid user
Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.
AnnaiOS user
Fizik1,129 views·Updated Jun 22, 2026·5 pagesBir Boyutta Sabit İvmeli Hareket: Konu Anlatımı ve Örnekler
E
Elif İDİKURT@elifidikurt
Sabit ivmeli hareket konusu, fizik dersinin önemli temel konularından biridir. Bu notlarda, bir boyutta gerçekleşen sabit hızlı ve sabit ivmeli hareketleri, bunların grafiklerini ve birbirleriyle ilişkilerini inceleyeceğiz. Günlük hayatta arabaların hareketi, asansörlerin çalışması gibi birçok olayı bu bilgilerle açıklayabilirsiniz.
1
of 5
Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket Temel Kavramlar
Fiziksel hareketleri tanımlamak için öncelikle bazı temel kavramları anlamalıyız. Referans noktası, hareketi tanımlamak için hareketsiz kabul ettiğimiz başlangıç noktasıdır. Konum, hareketlinin başlangıç noktasına göre yerini gösterirken, yerdeğiştirme ilk ve son konum arasındaki en kısa uzaklıktır.
Hız, cismin birim zamandaki yerdeğiştirmesidir ve yerdeğiştirme/zaman formülüyle hesaplanır. Sürat ise birim zamanda alınan yoldur (yol/zaman). Aradaki fark, hızın yönü olan bir vektör olması, süratin ise sadece büyüklük ifade etmesidir.
Düzgün Doğrusal Hareket (sabit hızlı hareket), eşit sürelerde eşit yolların alındığı harekettir. Bu harekette konum-zaman grafiğinin eğimi hızı verir ve bu grafik doğrusal bir çizgi şeklindedir. Hız-zaman grafiğinde ise sabit bir çizgi görürüz ve bu grafiğin altında kalan alan yerdeğiştirmeyi verir.
Dikkat! Grafikler hareketi anlamak için çok önemlidir. Konum-zaman grafiğinin eğimi hızı, hız-zaman grafiğinin eğimi ise ivmeyi verir. Bu ilişkiyi aklınızda tutun!
Düzgün Hızlanan Doğrusal Hareket ve Düzgün Yavaşlayan Doğrusal Hareket ise sabit ivmeli hareketlerdir. Bu hareketlerde hız sürekli artıyor veya azalıyor olsa da, ivme (hızın değişim oranı) sabittir. Sabit ivmeli hareketlerde konum formülü şeklindedir.
2
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Hareket Grafikleri ve Özellikleri
Grafikler, hareketleri anlamak ve analiz etmek için harika araçlardır. Konum-zaman grafikleri bize cismin konumunun zamanla nasıl değiştiğini gösterir. Bu grafikte doğrusal bir çizgi görüyorsak, cisim sabit hızla hareket ediyordur. Eğri şeklinde bir grafik ise hızın değiştiğini gösterir.
Hız-zaman grafiklerinde cismin yönünü anlamak için grafiğin altında kalan alana bakılır. Grafik t eksenine paralel olduğunda sabit hızlı hareket vardır. Grafiğin eğimi ivmeyi verir - grafik yukarı doğru eğimliyse cisim hızlanıyor, aşağı doğru eğimliyse yavaşlıyor demektir.
İvme-zaman grafikleri bize hızdaki değişimin zamanla ilişkisini gösterir. Pozitif ivme (t ekseninin üzerinde) cismin + yönde hızlandığını veya - yönde yavaşladığını gösterirken, negatif ivme (t ekseninin altında) cismin - yönde hızlandığını veya + yönde yavaşladığını gösterir.
Püf Noktası: Bir grafiğin altında kalan alan her zaman bir sonraki fiziksel büyüklüğü verir. İvme-zaman grafiğinin altındaki alan hız değişimini, hız-zaman grafiğinin altındaki alan ise yerdeğiştirmeyi verir!
Grafikleri dönüştürmek (örneğin konum-zaman grafiğinden hız-zaman grafiğini çizmek) bu konuda yetkinlik kazanmanız için çok önemlidir ve sınavlarda sıkça karşınıza çıkar.
3
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Hareketli Cisimlerin Karşılaştırılması
Aynı yolda hareket eden farklı cisimlerin hareketlerini karşılaştırmak, fizik problemlerinde sıkça karşımıza çıkar. Cisimlerin birbirine göre konumlarını, hızlarını ve ivmelerini analiz etmek çözümün anahtarıdır.
Yan yana duran hareketlilerin ne zaman ve nerede birbirinden uzaklaşacağını belirlemek için hız-zaman grafiklerini incelemek gerekir. Grafikler arasındaki alan farkı, cisimlerin konumları arasındaki farkı verir. Cisimler aynı yöne hareket ediyorsa, hızı büyük olan öndeki cismi yakalar.
Ortalama hız, toplam yerdeğiştirmenin toplam zamana oranıdır. İki cismin ortalama hızlarını karşılaştırırken, yerdeğiştirmelerini ve hareket sürelerini dikkate almak gerekir. Bir cismin farklı zaman aralıklarında aldığı yolları karşılaştırırken, o aralıklardaki hızlarına ve sürelere bakılır.
Hatırlatma: Cisimler aynı anda aynı konumdaysa ve aynı yöne hareket ediyorsa, ivmesi büyük olan cisim diğerini geçer. Farklı yönlere hareket ediyorlarsa, her zaman birbirlerinden uzaklaşırlar.
Grafiklerden hesaplama yaparken, alan hesabı yapmayı unutmayın! Örneğin, bir cismin belirli bir sürede yerdeğiştirmesi, hız-zaman grafiğinin altında kalan alandır. Bu alan üçgen, dikdörtgen veya her ikisinin toplamı şeklinde olabilir.
4
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Sabit İvmeli Hareket Problemleri
Sabit ivmeli hareket problemleri genellikle araçların hızlanma, yavaşlama ve duruş süreçleriyle ilgilidir. Bu problemleri çözerken temel hareket formüllerini kullanırız: , ve .
Bir aracın durma süresini hesaplamak için, son hızı sıfır alıp formülünü kullanabilirsiniz. Örneğin, 30 m/s hızla giden ve 3 m/s² ivmeyle yavaşlayan bir aracın durma süresi saniyedir. Durana kadar alınan yolu hesaplamak içinse formülünü kullanırız.
İki aracın karşılaşma problemlerinde, araçların birbirine göre konumlarını ve hareketlerini analiz etmelisiniz. Örneğin, bir araç duruştan ivmeyle hızlanırken, diğeri sabit hızla gidiyorsa, ikisinin karşılaşacağı noktayı ve zamanı bulmak için hareket denklemlerini çözmeniz gerekir.
Önemli İpucu: İvmeyle alınan yol, ivme ile doğru orantılıdır. Aynı süre içinde, ivmesi 2 kat büyük olan cisim 2 kat fazla yol alır!
Çarpışmayı önleme problemlerinde, araçların durma mesafelerini hesaplama kritiktir. Bir aracın durma mesafesi formülü ile hesaplanır. Örneğin, 50 m/s hızla giden bir aracın 3 m/s² yavaşlama ivmesiyle durma mesafesi metre olur.
5
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Karma Hareket Problemleri
Günlük hayatta karşılaştığımız hareketler genellikle tek bir hareket tipinden oluşmaz. Karma hareket problemleri, bir cismin hareketi sırasında farklı hareket tiplerini içerir - örneğin önce sabit ivmeli hızlanma, sonra sabit hızla devam etme gibi.
Bu tür problemlerde, hareketi bölümlere ayırıp her bölümü ayrı ayrı analiz etmek gerekir. Toplam süre, toplam yol veya son hız gibi değerleri bulmak için tüm bölümlerdeki değerleri birleştiririz.
Örneğin, duruştan harekete başlayan bir otomobil 300 m'lik yolu sabit ivmeyle hızlanarak, kalan 600 m'yi sabit hızla alıyorsa, önce hızlanma bölümünün süresini ve final hızını, sonra sabit hızlı bölümün süresini hesaplayıp toplarız.
Problem Çözme Stratejisi: Karma hareket problemlerinde, her hareket tipi için doğru formülleri seçmek ve bölümler arasındaki geçişlerde hız, konum gibi değerlerin sürekliliğini sağlamak çok önemlidir!
İki aracın karşılaşması veya çarpışması gereken noktalardaki problemlerde, her iki aracın da konum denklemlerini yazıp eşitlemeniz gerekir. Örneğin, biri yavaşlarken diğeri hızlanan iki aracın karşılaşma noktasını bulmak için, her birinin konum formülünü yazıp eşitleyerek karşılaşma zamanını ve sonra da konumunu hesaplayabilirsiniz.
We thought you’d never ask...
Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.
You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.
That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.
Similar Content
Most popular content: Non-uniform Motion
2Most popular content in Fizik
9FizikDalgalar
Fizik Notları
99,609142
FizikTYT Fizik
18 sayfada fizik
1218,168728
FizikFizik 9.sınıf
Çok iyi bir kitap
91,93640
FizikBasınç ve kaldırma kuvveti
Basınç ve kaldırma kuvveti ders notu
91,06118
FizikTYT Fizik
Tyt fizik
107,078208
FizikElektrik devreleri ve lambalar
Elektrik devreleri konusunu anlatır
101,21414
Fizik11. sınıf fizik
fizik
111,54430
FizikIsı ve Sıcaklık
9.sınıf fizik ısı ve sıcaklık
96589
FizikIsı ve sıcaklık
Isı ve sıcaklık ders notları
969617
Most popular content
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18367
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,283186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,146134
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22049
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59863
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77155
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,299188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Students love us — and so will you.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.
Stefan SiOS user
This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.
Samantha KlichAndroid user
Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.
AnnaiOS user